ابزار و مفاهیم حسابداری

ابزار و مفاهیم حسابداری

حساب

در حسابداری مفهوم حساب به ابزاری اطلاق می شود که وظیفه اصلی ثبت و خلاصه کردن اطلاعات مالی را بر عهده دارد. در واقع حساب را می توان پرونده مفصلی محسوب کرد که تغییرات در یک دارایی معین و یا بدهی خاص و یا سرمایه مالک یک موسسه تجاری را در یک دوره زمانی مشخص نشان می دهد.

حساب در یک صفحه یا یک کارت و یا یک فایل کامپیوتری به طور جداگانه ثبت می شود. هر حساب شامل سه بخش است. “عنوان حساب” و ” طرف بدهکار” و ” طرف بستانکار”.

عنوان حساب مشخص کننده این است که اطلاعات مالی درج شده در حساب مربوط به کدامیک از اقلام دارایی، بدهی، سرمایه، درآمد و یا هزینه است.

طرف راست حساب در حسابداری بدهکار و طرف چپ حساب بستانکار نامیده می شود. ثبت کردن عدد و رقمی را در سمت راست هر حساب اصطلاحا “بدهکار کردن” و ثبت عدد در سمت چپ حساب را “بستانکار کردن” می نامند.

باید توجه کرد که بدهکار و بستانکار کردن یک حساب به مفهوم معنای رایج آن نیست و یک “دید” است. اکثر مردم قبل از آشنا شدن با حسابداری نسبت به این دو کلمه دیدگاه‎‌های مختلفی دارند. اما در حسابداری وقتی میگوییم حسابی بدهکار شد یعنی به طرف راست آن حساب عددی اضافه شد. و وقتی میگوییم حسابی بستانکار شد یعنی به سمت چپ آن حساب عددی اضافه گردید و ارتباطی به بدهکار بودن یا طلبکار بودن از شخص خاصی ندارد. بیاد می آورم که تا ماه اول شروع اولین ترم دوره کارشناسی  حسابداری در دانشگاه با این دو مفهوم و درک دیدگاهی آن مشکل داشتم

سند حسابداری

برای اینکه بتوان رویدادهای مالی را در یک سیستم حسابداری ثبت نمود از فرمی بنام سند حسابداری استفاده میشود که ضمایم و مدارکی که باعث بوجود آمدن این رویداد مالی شده بعنوان پیوست یا ضمائم به سند حسابداری الصاق گردیده و حداقل ده سال نگهداری می گردد. سند حسابداری میتواند دستی یا کامپیوتری باشد.

حساب، سند حسابداری، مفاهیم حسابداری

سند حسابداری باید دارای خصوصیات یا مشخصات زیر باشد:

  • شماره سند.
  • تاریخ سند.
  • تعداد پیوست ها یا ضمائم.
  • ستون شماره روزنامه که در آن شماره صفحه ای که سند در دفتر روزنامه ثبت میگردد، درج می شود.
  • ستون شماره معین که در آن شماره صفحه دفتر معین یا جزء که سند در آن ثبت شده  درج می گردد.
  • ستون شرح که شرح مختصری از رویداد مالی منجر به صدور سند در آن نوشته می شود. بطور مثال “خرید یکصد عدد لوح فشرده”
  • ستون مبلغ جزء که مبالغ جزء تشکیل دهنده یک حساب کل جداگانه در آن درج میشود.
  • ستون بدهکار که مبالغ بدهکار شده هر حساب که در واقع مجموع حسابهای جزء همان حساب است در آن ثبت می‌گردد.
  • ستون بستانکار که مبالغ بستانکار شده  هر حساب که در واقع مجموع حسابهای جزء همان حساب است در آن ثبت می‌شود.
  • ردیف جمع که جمع کلیه ستونها جهت کنترل صحت عمل ثبت و همچنین موازنه حسابها در آن ثبت میشود. باید توجه داشت که جمع ستون بدهکار و بستانکار می باید با هم برابر بوده و درصورتی که یک سند در یک صفحه ثبت آن به اتمام برسد جمع ستون جزء مجموع دوستون بدهکار وبستانکار باشد.
  • مشخصات تنظیم کننده سند و مسئول تائید کننده که در انتهای اسناد حسابداری درج میگردد و پس از تائیدات مربوطه قابلیت ثبت در دفتر روزنامه را دارد.

 

  • کلیه ضمائم و اسناد و مدارک مثبته ای که به موجب آن سند حسابداری تحریر شده است می باید ضمیمه اسناد حسابداری شود و تعداد ضمائم نیز در قسمت پیوست درج گردد  که جزء لاینفک سند است.

بر اساس آئین نامه نگهداری و تحریر دفاتر موضوع قانون مالیاتهای مستقیم:

ماده ۹- سند حسابداری فرمی است که در آن یک یا چند مورد  از معاملات  و سایر  رویدادهای مالی و محاسباتی به حساب هایی که حسب مورد بدهکار یا بستانکار گردیده تجزیه می شود و پس از امضاء مراجع ذیصلاح مندرجات آن قابل ثبت در دفاتر می باشد.

ماده ۱۰- مدارک حساب عبارت از مستنداتی است که بیانگر وقوع یک یا چند فعالیت یا رویداد مالی یا محاسباتی بوده و اسناد حسابداری و دفاتر بر مبنای آنها تنظیم و تحریر می گردد.

نویسنده: محمد حسین صفایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *